МАҚОМОТИ ИҶРОИЯИ МАҲАЛЛИИ ҲОКИМИЯТИ
ДАВЛАТИИ НОҲИЯИ ҶАЛОЛИДДИНИ БАЛХӢ

 
» » ЗАБОНИ ДАВЛАТӢ ЯК РУКНИ ПОЙДОРИИ ДАВЛАТ АСТ

ЗАБОНИ ДАВЛАТӢ ЯК РУКНИ ПОЙДОРИИ ДАВЛАТ АСТ

забони давлатӢ як рукни пойдории давлат аст

 Забони миллӣ ва ташаккули пайвастаи он дар мақоми давлатӣ муҳимтарин рамз ва рукни истиқлолияти давлативу сиёсии мо мебошад. Ҳамеша дар хотир бояд дошт, ки дар тӯли гузаштаи пурфоҷиа забони мо барои бақо ва ҳастии миллат, шукӯҳу азамати давлатдорӣ хидмати бузург ва таърихӣ кардааст.

                   Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон

 5-уми октябр ҳамчун Рӯзи забони давлатӣ ба феҳристи идҳои миллӣ ворид гардидааст. Ҳамагон хуб медонанд, ки бори аввал Қонуни забони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Иҷлосияи даҳуми Совети Олии РСС Тоҷикистон 22-юми июли соли 1989 қабул гардида, тайи 20 сол ҳамасола дар саросари кишварамон бо шукӯҳу шаҳомати хоса таҷлил карда мешуд.  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 5-уми октябри соли 2009 таҳти №553  вазъи хуқуқии забонро муайян карда, нақши онро дар пойдории миллату давлат возеҳ ва равшан муайян намуд. Минбаъд мувофиқи ин қарор коргузории тамоми корхонаву муассисаҳо, мактаб ва тамоми соҳаҳо бо забони давлатӣ роҳандозӣ шуда, низоми риояи меъёрҳои забони давлатӣ таҳти назорати мақомоти давлатӣ қарор гирифт. Қонуни мазкур дурнамои рушди забони давлатиро дар асоси меъёрҳои муқарраргардида дар иртибот бо вазъи ҳуқуқии забони давлатӣ, аз ҷумла меъёрҳои истифодаи дигар забонҳо дар шароити кунунии муносибатҳои дохилӣ ва хориҷии кишвар танзим ва муқаррар менамояд.

Чунончӣ тибқи моддаи 5-и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» коргузории мақомоти ҳокимияти қонунгузор, иҷроия ва судӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба забони давлатӣ сурат мегирад.

Моддаи 6-и қонун, ки ба таҳияи санадҳои меъ ёрии ҳуқуқӣ марбут аст таъкид менамояд, ки санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба забони давлатӣ таҳия ва қабул карда мешаванд. Дар ҳолатҳои пешбининамудаи қонунгузорӣ санадҳои меъ ёрии ҳуқуқӣ ба забонҳои дигар тарҷума карда мешаванд.

Зимнан қонунгузор ба арзи вуҷуд доштани забонҳои дигар дар қаламрави ҷумҳурӣ арҷ гузошта, тибқи моддаи 26-и қонун барои вайрон кардани талаботи қонуни мазкур ҷавобгарии шахсони мансабдор, инчунин шахсони воқеӣ ва ҳуқуқиро муқаррар намудааст.

Камоли хушнудӣ аст, ки аз оғози даврони соҳибистиқлолии миллӣ, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбари хирадмандонаи Роҳбари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба масъалаи рушди забони давлатӣ, мақом ва истифодаи ҳамаҷонибаи он тадбирҳои муассир андешида шуданд. Таърих собит намудааст, ки устуворӣ ва пойдории ҳар миллату давлат пеш аз ҳама забони миллӣ аст.

Дар замони хатарҳои ҷаҳонишавӣ (глобализатсия) барои миллатҳо ва халқиятҳои хурду бузурги сайёра аз байн рафтани забони миллии халқу миллатҳои бузург, ба сифати забони давлатӣ ва коргузорӣ қабул намудани забонҳои ғайр бояд ба ҳар миллату миллатҳои соҳибзабон сабақи ҷовидонии таърихӣ бошад. Таъсиру нуфузи забонҳои муқтадир, майли беандоза ба забонҳои ғайр, махлутӣ ва бетаваҷҷуҳӣ ба забон, таваҷҷуҳи аз меъёр зиёд ба технологияи пешрафтаи муосир метавонад омили эҷоди хатарҳои ҷаҳонишавӣ бошад.

Забони тоҷикӣ дар мақоми забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор дош та зина ба зина ташаккул ва такомул ёфтааст. Давраи нави таърихи забони тоҷикӣ аз асрҳои VIII-IX мелодӣ оғоз ёфта, дар рушди меъёрҳои адабии ин забон нақши муҳим дорад. Забони тоҷикии форсӣ бештар аз ҳазор сол яке аз бузургтарин забонҳои илмию байналмилалӣ ба шумор мерафт. Маҳз бузургии забони дар тӯли ҳазорсолаҳо бо вуҷуди ҳамагуна душвориву мушкилиҳо то ба имрӯз ба ҷовидон мондаамон аст, ки имрӯз моро ба таъриху фарҳанги бостонамон пайвастааст. Мероси гаронбаҳои аз давраҳои қадим, махсусан дар аҳди Ҳахоманишиниёну Сосониён ва Сомониён маҳз тавассути забон ба ёдгор монда, нишонаи қадимию ҷовидонии он аст.

Забони тоҷикӣ аз давраи Зардушт то ба имрӯз давраҳои душвортарини таърихро гузаронида, вазифаи қаҳрамониашро иҷро кард – номи халқро нигоҳ дошт.

 Имрӯз забони модарии мо дар пайи Истиқлоли Ватанамон ба давраи сифатан нави рушду густариш дохил шуда истодааст. Мо бояд дар чунин шароит саъю кӯшиш намоем, то рисолати забони модарии худро ҳифз намуда, ҷараёни таблиғу густаришу инкишофи онро таъмин намоем ва аз осори бузургу гаронбаҳои илмӣ, фалсафӣ, динӣ, сиёсӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоии аҳли илму адаби гузаштагони мо, ки бо ин забони нобу шево ба мо мерос гузошта шудаанд, барои таҳким бахшидани пояҳои тамаддуниву фарҳангии давлати соҳибихтиёр, дунявӣ, ҳуқуқбунёд ва иҷтимоии Тоҷикистон ба таври самарабахш истифода намоем.

 Бигузор забони тоҷикӣ ҳамчун яке аз рукнҳои асосии пойдории миллат, нишони давлату давлатдории миллӣ ва чун рамзи ҳамбастагӣ ва иттиҳоди воқеии ҳама сокинони Тоҷикистони озоду соҳибистиқлол ҳамеша устувору поянда бошад.

 

Наҷмуддинзода Бахтовар

муфаттиши прокуратураи ноҳия,

ҳуқуқшиноси дараҷаи 2

dle
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Комментарии:

Оставить комментарий
 

xx
xx
xx.
xx