Дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ мавсими кишти пахта бо суръати баланд идома дошта, хоҷагиҳои деҳқонӣ ва ҷамоатҳои шаҳраку деҳот барои иҷрои нақша фаъолона кор мекунанд. Тибқи нақшаи соли ҷорӣ, дар ноҳия дар майдони 9935 гектар пахта кишт карда мешавад.

Барои таъмини ҳосили баланд ва риояи қоидаҳои агротехникӣ, заминҳо қаблан шудгор ва нарм карда шудаанд. Ҳамзамон, бо назардошти истифодаи тухмии босифат ва риояи муҳлатҳои кишт, кишоварзон саъй доранд, ки ҷараёни кишти пахтаро дар муҳлати муқарраргардида ба анҷом расонанд. Барои беҳтар кардани ҳосилнокӣ, хоҷагиҳо аз техникаи кишоварзии муосир ва нуриҳои минералӣ истифода мебаранд.

        Таърихи 26 феврали соли ҷорӣ дар деҳаҳои Талхачашма ва А. Дӯстови Ҷамоати деҳоти Ҳалеварди ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ, бо иштироки сокинон ва фаъолон, чорабинӣ барои кандани заҳбуру заҳкашҳо баргузор гардид.

       Масъулин қайд доштанд, ки ҳадафи аслии ин иқдом, ки таҳти роҳбарии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия ва дигар ташкилотҳои ҷамъиятӣ амалӣ шуд, тозаву осоишта кардани муҳити зист ва пешгирӣ кардани хавфҳои экологӣ мебошад.

       Дар ин рӯз сокинони деҳаҳо ва аъзои ҷомеа даъват шуда, бо коркард ва бартараф кардани заҳкашҳо, заҳбуруҳои дар роҳи деҳаҳо монеаэҷодкунанда, саҳми муҳим гузоштанд, ки ин амал ба беҳбуди вазъи экологӣ ва беҳтаршавии шароити зисти аҳолӣ кумак мекунад.

       Таҳкими ҳамкориҳои байни сокинон ва мақомоти маҳаллӣ дар ин самт аҳамияти калон дорад ва ҳамин тавр, чунин иқдомҳо метавонанд барои рушди устувор ва беҳбудии деҳот саҳм гузоранд.

   Хоҷагии деҳқонии фермерии "Кӯҳи Сурх" дар деҳаи Навдиёри Ҷамоати деҳоти Маданияти ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ воқеъ аст. Дар ин хоҷагӣҳамасола дар майдони 1 гектар замин кишти картошкаи ба роҳ монда мешавад.

   Имсол низ, заҳматкашони хоҷагӣ дар ин майдон картошкаи навъи "Масчоҳи кӯҳӣ"-ро шинониданд. Ҳамзамон, дар ҳудуди хоҷагӣ 400 адад ниҳоли ҳамешасаб шинонида шудааст. Ин хоҷагӣ дорои 80 гектар замин буда, дар як гектар картошка, 12 гектар пахта, 8 гектар ғалладона ва дар боқимондаи замин дигар намуди зироатҳо кишт карда мешаванд. Онҳо ҳар як ваҷаб заминро самаранок истифода намуда, ҳамасола ду ҳосил ба даст меоранд. Ёдовар мешавем, ки дар моҳи октябри соли 2024, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба хоҷагии "Кӯҳи Сурх" ташриф оварда, бо ҷараёни парвариш ва дарави шолӣ аз кишти такрорӣ шинос шуданд.  

Санаи 10 декабри соли 2024 дархоҷагиҳои ба номи Ниёзмуҳаммад Бегови Ҷамоати деҳоти Навобод ва Сафар Ҷумаеви Ҷамоати деҳоти Золи Зари ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ боиштирокираисиноҳия Холиқзода Рустам Ҳикматулло, роҳбарони хоҷагиҳои мазкур  ва дигар масъулини соҳаи кишоварзӣ семинари омўзишӣ оид ба киштикартошкадоиргардид.

Дар хоҷагиҳои  номбурда дар майдони 1,5 гектарӣ замин навъи тухми картошкаи «Роза» кишт карда шуд.   

Дар ин семинар, вобаста ба интихоби дурусти тухмӣ, хуб ба роҳ мондани корҳои агротехникӣ, тарзи парвариш ва нигоҳубини картошка ба хоҷагидорон маълумоти муфассал пешкаш гардид.

Қайд гардид, ки мақсад аз баргузории семинари зикршуда таҳлилу баррасии масоили ҳалталаби рушди соҳаи картошкапарварӣ, аз ҷумла парвариши картошка дар кишти тирамоҳӣ, дарёфти усулҳои нави парвариш, баланд бардоштани ҳосилнокӣ ва сифати он, зиёд намудани истеҳсолот, нигоҳдорӣ, маркетинги содирот, инчунин ҳавасмандгардонии хоҷагидорон ва таъмини аҳолӣ бо картошкаи босифат ва тухми зоти хушсифати ватанӣ мебошад.

         Дар ин замина кишти картошка дар Ҷамоати деҳоти Навбаҳор ва Ҷамоати деҳоти Навоӣ низ ба роҳ монда шуда, хоҷагидорон картошкаи тирамоҳиро киш намуданд.

     Санаи 27 майи соли 2024 меҳмонон аз вилояти Свердловски Федератсияи Россия таҳти роҳбарии вазири кишоварзӣ ва бозори истеҳсолии Свердловск Анна Кузнетсова ба ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ ташриф оварда, аз маҳсулоти кишоварзӣ ва парвариши полезиҳо дар хоҷагии деҳқонии Сафар Ҷумаеви Ҷамоати деҳоти Золи Зар дидан намуданд. Меҳмононро муовини соҳавии раиси вилояти Хатлон Каримзода Ҷамшед ва раиси ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ Холиқзода Рустам Ҳикматулло ҳамроҳӣ намуданд. Кишоварзони хоҷагии мазкур дар 20 гектар замин тарбуз парвариш менамоянд, ки онҳо бо як ширкати бонуфузи Россия шартнома дошта, тайи 2 сол аст, ки тарбузи хушлаззати ин хоҷагиро ба давлати Россия интиқол медиҳанд. Соли гузашта 245 тонна тарбуз содирот карда, ин мавсим ният доранд, ки содироти онро боз ҳам баланд бардоранд. Дар ин майдон се навъи тарбуз, аз ҷумла сурх, бедона ва тарбузи зард парвариш карда мешавад. Меҳмонон аз гармхонаҳои лимупарварии хоҷагии деҳқонии «Мурод» низ дидан карда, хоҳиши содироти меваҳои ситрусиро ба миён гузоштанд. Ин хоҷагӣ дар як гектар замин як чанд лимонхона дошта, дар ҳар кадоми он 420 ниҳол парвариш намуда истодаанд.

  Кишоварзӣ яке аз соҳаҳои муҳимтарини иқтисоди миллӣ буда, таъмини ҳадафи стратегии Ҳукумат, яъне амнияти озуқавории мамлакат, асосан аз сатҳи рушди он вобаста мебошад. Умаралӣ Абиров аз зумраи деҳқонони ҷавони меҳнатдӯсти деҳаи Зарзамини Ҷамоати шаҳраки Гулистони ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ мебошад. Номбурда дар замини наздиҳавлигияш, ки 30 сотихро ташкил менамояд, як гармхонаи дарозиаш 40 ва паҳнояш 7 метрро ташкил намуда, дар он парвариши дарахти лимӯ, помидор, бодиринг, лубиё, занҷабил, қаланфури булғорӣ ва кабудиҳоро ба роҳ мондааст. Ин деҳқони ҷавон инчунин дар заминҳои боқимондаи наздиҳавлигӣ маҳсулоти полезӣ, аз ҷумла тарбуз ва харбуза низ шинонидааст, ки аз хисоби ҳосили ба даст овардаи хеш зиндагиашро таъмин менамояд. «Заминро самаранок истифода бурдан аз маърифати баланди шаҳрвандӣ дарак дода, нишонаи худшиносии миллӣ мебошад. Баҳри амалӣ намудани дастуру супоришҳои Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вобаста ба истифодаи самараноки ҳар қитъа заминҳо кӯшиш менамоям, ки ягон ваҷаби заминро холӣ намонам»,- мегӯяд Умаралӣ Абиров.

    Деҳқони меҳнатдӯсти дигаре дар деҳаи «Орзу»-и ҷамоати болозикр Суҳроб Набиев аст, ки ӯ низ бо аҳли оилааш пайваста дар замини наздиҳавлигӣ заҳмат мекашанд. Онҳо ҳамагӣ дар 15 сотих замини дар ихтиёр доштаи худ бунёди боғ, аз ҷумла дарахтони мевадиҳандаи гелос, зардолу, себ ва чормағзро роҳандозӣ намуда, ҳамасола ҳосили хуб ба даст меоранд. Оилаи Набиевҳо чун дигар заҳматкашон ҳар қитъаи замини худро самаранок истифода бурда, бо мақсади ба даст овардани ҳосили дилхоҳ, тамоми шароитҳои мавҷударо ба кор мебаранд. Дар ин замина онҳо дар боқимондаи замини наздиҳавлигӣ картошка, помидор, лубиё, карам ва қулфинай кишт намудаанд, ки аллакай ҳосили картошкаи барвақтӣ ва қулфинайро ба бозор бароварда, даромади хуб ба даст овардаанд. -Ҳар як оила хоҳони он аст, ки ҳамеша дастархонаш пур аз нозу неъматҳо бошад ва аъзои оила соҳиби дастархони серу пур бошанд. Ин ҳама серию пурӣ натиҷаи заҳмату меҳнати содиқонаи деҳқонон аст. Ҳосиле, ки деҳқон бо азобу машаққат ба даст меорад, ғизои мардум буда, ородиҳандаи дастархони ҳамагон мебошад,- қайд дошт дар фарҷоми суҳбат Суҳроб Набиев. "НАВИДИ БАЛХ"

      Моҳипарварӣ яке аз соҳаҳои афзалиятноки хоҷагии халқ ба ҳисоб рафта, дар даврони соҳибистиқлолии кишвар бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баҳри рушду пешрафти ин соҳаи муҳими кишоварзӣ аҳамияти махсус зоҳир гардида истодааст. Яке аз хоҷагиҳои моҳипарварии пешқадам дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ хоҷагии деҳқонии «Ҳомидзода» мебошад, ки роҳбариашро Ҷамшед Яқубов ба уҳда дошта, хоҷагиро соли 2008 таъсис додааст. Хоҷагии зикршуда дар Ҷамоати деҳоти Калинин ҷойгир аст, ки ба гуфти масъулинаш онҳо дар ихтиёри худ 9 ҳавзи моҳӣ доранд, ки масоҳати умумии он 19 гектарро ташкил медиҳад. -Дар хоҷагии мо 10 нафар коргарон фаъолият карда, аз ин ҳисоб зиндагиашонро то ҷое таъмин намуда истодаанд. Дар хоҷагӣ зиёда аз сӣ ҳазор дона моҳичаҳоро аз вилояти Суғд ва ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ оварда парвариш намуда истодаем. Мо дар як сол як маротиба: моҳи декабр моҳиҳои парваришнамударо ба фурӯш мебарорем, - қайд дошт яке аз моҳипарварони хоҷагӣ Фрайдин Яқубов. Ба иттилои Фрайдин моҳипарварони хоҷагии болозикр дар соли 2023 зиёда аз 10 тонна моҳӣ истеҳсол намуданд. Имсол бошад, азм доранд, ки ин нишондиҳандаро боз ҳам афзунтар намоянд. Онҳо дар 19 гектар замин 9 ҳавзи моҳипарвариро ташкил намуда, айни ҳол намуди моҳиҳои «амури сафед», «сазан» ва «толсолоп»-ро парвариш намуда, ба бозорҳои дохилӣ, ҳамзамон вилоят ва ба шаҳри Душанбе содирот менамоянд.

 Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 марти соли 2023 «Барномаи маҷмуавии рушди соҳаҳои чорводорӣ, парандапарварӣ, моҳипарварӣ ва занбӯриасалпарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2023-2027» қабул гардид, ки тибқи он, бояд дар шаҳру ноҳия ва вилоятҳои ҷумҳурӣ ба рушди ин соҳаҳо таваҷҷуҳи бештар равона гардад. Тараққӣ додани соҳаи моҳипарварӣ ба нафъи халқ буда, яке аз манфиатҳои ҳамаҷонибаи ҳаёти инсонҳост.

                                   Ибодуллоҳ Одиназода

        Имрӯз, 29 апрели соли 2024 дар деҳаи Гагарини Ҷамоати шаҳраки Балхи ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ бо иштироки роҳбари гурӯҳи корӣ дар маҳал, мудири бахши сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ Раҳимзода Бунафша, мудири бахши бойгонии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия Исматзода Саидшоҳ ва дигар шахсони масъул «Усули хона ба хона»-и гурӯҳӣ баргузор гардид. Дар ин рӯз «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила», «Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд», баланд бардоштани маърифати оиладорӣ, донистани ҳуқуқҳои худ, пешгирии ҷудошавии оилаҳо, оқибатҳои нохуши никоҳи хешу таборӣ ва самаранок истифода бурдани заминҳои наздиҳавлигӣ суҳбатҳо гузаронида шуд. 

   Имрӯз, 16 март, раиси вилояти Хатлон Давлаталӣ Саид дар хоҷагии деҳқонии ба номи Ниёзмуҳаммад Бегови ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ аз фаъолияти кишоварзон ва рафти киштукор дар саҳро огоҳ гардида, ба маъракаи кишти пахта оғоз бахшиданд. Хоҷагии ба номи Ниёзмуҳаммад Бегов (собиқ колхози “Комунизм”) дар солҳои 20 –уми асри гузашта ҳамчун хоҷагиҳои хурд-хурд арзи ҳастӣ намудааст. Соли 1960 колхози “Коммунизм” ва “Калининобод” якҷоя карда шуда, як хоҷагии калонро ташкил намуданд, ки сарварии ин колхозро Ниёзмуҳаммад Бегов ба уҳда гирифт ва то соли 1986 онро роҳбарӣ менамуд. Ин марди корозмуда ва заҳматкаш тавонист хоҷагиро обод намуда, дар давоми 30 соли роҳбарияш як хоҷагии назарногирро ба як хоҷагии ободу зебоманзар ва овозадор табдил диҳад. Иттилоъ дода шуд, ки имрӯз дар хоҷагӣ тамоми намуди маҳсулотҳои кишоварзӣ кишт карда мешавад. Асоси кори хоҷагиро пахтакорӣ ва чорводорӣ ташкил медиҳад. Хоҷагии мазкур 1550 гектар заминро фаро гирифта, 2100 саҳмдор дорад. Пахта аз маҳсулоти асосии содиротии давлат маҳсуб ёфта, сол то сол арзиши аслии маҳсулот дар бозори ҷаҳонӣ тамоюли болоравӣ дорад. Аз ин рӯ, раиси вилоят дастур доданд, ки кишоварзон тибқи нақша масоҳати кишти пахтаро васеъ карда, дар баланд шудани иқтидори истеҳсолӣ, афзоиши даромади иқтисодӣ ва беҳтар намудани сатҳи зиндагии аҳолӣ муваффақ гарданд. Инчунин, раиси вилояти Хатлон Давлаталӣ Саид таъкид намуданд, ки оид ба истифодаи самараноку оқилонаи замин ва риояи қоидаҳои агротехникӣ, аз ҷумла коркарди саривақтии байни қаторҳо ва таъмин бо нуриҳои минералӣ диққати ҷиддӣ дода шавад. Сипас, раиси вилоят дар қисмати дигари ин хоҷагӣ дар мъракаи ниҳолшинонӣ иштирок намуда, ба масъулин дастур доданд, ки хона ба хона гашта, корҳои фаҳмондадиҳӣ гузаронанд ва бо истифода аз кӯчактарин имконият дар корҳои ободониву созандагӣ, сарсабзу хуррамгардонии муҳити атроф ҳиссагузор бошанд.

 Шуъбаи иттилоотию таҳлилии дастгоҳи раиси вилояти Хатлон Навиди Балх

          Пахта яке аз маҳсулотҳои муҳими соҳаи кишоварзӣ ба шумор рафта, саҳми он дар рушди саноат бузург мебошад. Кишт намудани «тиллои сафед» барои деҳқонону кишоварзон муфид аст. Ин аст, ки заҳматкашони хоҷагии Ниёзмуҳаммад Бегови Ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ нақшаи солонаи пахтаро иҷро карданд. Тибқи иттилои раиси хоҷагии мазкур Баротов Умар нақша имсол 2 ҳазору 98 тонна буда, онҳо то имрӯз 2 ҳазору 100 тонна, яъне барзиёд иҷро намуданд. То инҷониб чиниши пахта идома дорад. - Панҷ нафар занони фаъол ва нафақахӯри хоҷагии Ниёзмуҳаммад Бегов Искандарова Файзинисои 71-сола, Қурбонова Тағайгули 67- сола, Абдулҳаева Малоҳати 71- сола, Нураева Зулфияи 64- сола ва Абдулҳаева Розияи 41 - сола дар ҷамъоварии ҳосили пахта саҳми арзандаи хешро гузошта истодаанд, - хоса қайд намуд раиси хоҷагӣ Баротов Умар.