ИФТИТТОҲИ  БОЗ  ЯК  БУНГОҲИ  ДИГАР  ДАР  НОҲИЯ

   Имрӯз 4-уми феврал бо иштироки раиси ноҳия Холиқзода Рустам дар деҳаи Ангурзори Ҷамоати деҳоти Навоии ноҳия бунгоҳи саломатӣ кушода шуд. Ин бунгоҳ дар ноҳия бунгоҳи 40-ум мебошад. То ҳол дар ноҳия 39  бунгоҳ фаъолият мекарданд ва 12 бунгоҳ бо мошини ёрии таъҷилӣ таъмин ҳастанд. Акнун бунгоҳи навтаъсис ба зиёда аз 2500 аҳолӣ хизмат мерасонад. Дар бунгоҳи мазкур ҳамагӣ 4 корманди тиб ва 1 фаррош ба ҷои кор таъмин гардиданд.

Аз рўи масъалаи рўзномаи Шўро  муовини сартабиби беморхонаи марказии ноҳия Давлатмурод Назаров аз рафти иҷрои қарори раиси вилояти Хатлон аз 16 ноябри соли 2021,№356, қарори раиси ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ аз 3 декабри соли 2021 №1375 «Дар бораи саломатӣ ва ғизо дар давраи то солӣ 2027» баромад намуд.

Аз рўи масъалаи рўзномаи  Шўро директори Маркази байни ноҳиявии пешгирӣ ва мубориза бар зидди ВНМО дар нохияи Ҷалолиддини Балхӣ Ҷонибек Шарипов, директори маркази бемориҳои сил Қадриддин Пиров ва дирктори мубориза барзиди бемориҳои тропикии ноҳия Ҳошим Алимуродов оид ба рафтӣ иҷрои қарори раиси вилояти Хатлон аз 8 феврали соли 2019, №252 «Дар бораи Шўрои ҳамоҳангсозии мубориза бар зидди бемориҳои пайдошудаи норасоии масунияти одам, сил ва вараҷаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ баромад намуданд.

Ҳамзамон аз рўи масъалаи рўзномаи Шўрои ҳамоҳангсозӣ Рустам Набиев доир ба мубориза ва пешгирии сўистеъмоли маводи Нашъадор баромад намуданд.

Сипас, муовини раиси ноҳия - раиси Шўро Қурбонзода Қурбоналӣ оид ба фаъолияти соҳаи тандурустӣ, шуъбаҳо, беморхонаҳои деҳотӣ, марказҳои саломатии деҳотӣ, марказҳои махсусгардонидашуда баромад намуда, аз роҳбарони барномаҳои миллӣ оид ба соҳаи тандурустӣ пурсиш ба миён оварда, баҳри боз хам беҳтар намудани сифати хизматрасонии тиббӣ ба мардум ва вобаста ба бақайдгирию ҳуҷҷатгузории беморон, таклифу пешниҳодҳо намуд. 

    Ба ин хотир санаи 30 ноябри соли равон аз тарафи кормандони Маркази пешгирии бемории ВНМО/БПНМ дар назди бозори марказии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ аксия таҳти унвони "Бар зидди бемории ВНМО/БПМН дастаҷамъона мубориза мебарем" доир гардид.

Дар ин рӯз аз тарафи мутахассисони соҳа оид ба ин бемориҳо бо тариқи ройгон дар назди бозор ва дигар ҷамоатҳои шаҳраку деҳоти ноҳия зиёда аз 500 нафар аз таҳлилу ташхиси хун гузаронида шуданд.

Дастурҳои тавсиявии пешгирикунанда нисбати бемориҳои ВНМО/БПНМ ба миқдори 1400 адад тақсимот карда шуд. Ҳамасола оид ба пешгирии бемории зикршуда дар беморхонаи марказии ноҳия, беморхонаҳои минтақавӣ, КАТС-и ноҳия, марказҳои саломатии деҳот ва бунгоҳҳои тандурустӣ дар доираи ин пешгирии бемории зикршуда суҳбатҳо гузаронида мешавад.

Аз рӯйи маълумотҳо дар ноҳия аз тарафи шуьбаи эпидемиологии маркази ВНМО 201 вохӯрӣ гузаронида шудааст, ки ба 19332 нафар, аз  ҷумла, бо кормандони тиб 1255 нафар, муҳоҷирони меҳнатӣ ва аҳли оилаи онҳо 2221 нафар, ҳомиладорон 3683 нафар, ҷавонони ноҳия 463 нафар, бо гурӯҳҳои осебпазири ноҳия 173 нафар, хонандагон 1225 нафар, омӯзгорон 134 ва дигар кормандони боғчаҳо ва бозорҳои ноҳия суҳбатҳо гузаронида шуда, аз ин шумора 134 нафар таҳлили хуни ВНМО ройгон гирифта шуда, 10841 нафар бо маводҳои иттиоолотӣ ва маводҳои пешгирикунанда таъмин карда шудаанд.

Дар таҳлилгоҳи Маркази мубориза бо бемории ВНМО дар 11 моҳи сипаришуда ҳамагӣ 13206 нафар намунаи таҳлили хуни ВНМО гирифта шудааст, ки 136 нафари он тариқи ройгон аз  таҳлили хуни ВНМО бо усули тести фаврӣ гузаронида шудааст. Аз 13206 нафар, аз он ҷумла 2825 нафар мард ва 10381 нафари дигарро занон ташкил менамоянд.

   Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ироаи Пайёми ҳамасолаи худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъкид менамоянд, ки воқеоту таҳаввулоти ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳар яки моро ҳушдор месозад, ки зиракии сиёсӣ, омодагии доимӣ, эҳсоси баланди ватандӯстӣ, худогоҳӣ ва муқаддас доштану ҳифз намудани арзишҳои давлати соҳибистиқлоламонро аз даст надиҳем. Дар давраи хизмати ҳарбӣ ҷавононро дар руҳияи меҳанпарастӣ, мардонагиву шуҷоат, қавииродагиву адолатпарастӣ тарбият намуда, ҷиҳати ҳифзу нигаҳдошти амнияти давлатӣ равона менамоянд. Оромии кишвар, пешрафти ҷомеа ва зиндагии шоистаи мардум, пеш аз ҳама, аз таъмини амният дар сарҳади давлатӣ вобастагии зиёд дорад. Ҳамин аст, ки сол то сол барои боз ҳам баланд бардоштани малакаи касбии аскарон ва дар роҳи меҳанпарастӣ тарбия намудани онҳо аз ҷониби давлату ҳукумат шароити мусоид фароҳам мегардад. Дар ин замина, санаи 19 июли соли равон дар комиссариати ҳарбии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ бо иштироки муовини раиси ноҳия оид ба соҳаи идеологӣ Қурбонзода Қурбоналӣ, комиссари ҳарбии ноҳия Ҳасанализода Саидакбар, раисон, котибон ва нозирони мизҳои ҳарбии бақайдгирии ҷамоатҳои шаҳраку деҳот бо мақсади иҷрои дастуру супоришҳои ҷаласаи назорати назди раиси ноҳия Холиқзода Рустам Ҳикматулло барои дар рӯзи аввал иҷрои нақшаи даъвати тирамоҳӣ, таъмин намудани ситоди комиссия оид ба даъват ситод баргузор гардид.

  Ба андешаи мутахассисони соҳаи тиб хунсупорӣ ба саломатии инсон фоидаовар буда, он бемориҳои системаи рагҳои хунгард, сактаи майнаи сарро пешгирӣ намуда, системаи иммунитети шахсро мустаҳкам менамояд. Тарғибу ташвиқи кормандони соҳаи тандурустӣ мусоидат намудааст, ки имрӯз сокинони кишвар аз аҳамияту зарурати хунсупорӣ огоҳ гашта, бо дарки масъулият барои адои қарзи инсонии худ ба хунсупорӣ мераванд. Дар ин замина санаи 13 майи соли 2024 дар беморхонаи марказии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ маъракаи хунсупорӣ бо иштироки фаъолонаи кормандони тамоми ташкилоту муассисаҳо ва шаҳрвандон гузаронида шуд. Дар маъракаи хунсупорӣ 120 нафар иштирок намуда, бо мақсади наҷоти беморон хун супориданд. Ин амал барои беҳдошти саломатии мардум ва муайян намудани вазъи саломатии онҳо аҳамияти калон дорад.

   Тибқи дастуру супоришҳои роҳбарияти Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баҳри омӯзиши ҳолати омодабошии қувва ва захираҳои сафарбарӣ имрўз, 15 апрел дар Варзишгоҳи марказии «Панҷшер»-и ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ санҷишу омӯзиши қувва ва воситаҳои қисми мудофиаи ҳудудӣ ва захираҳои сафарбарӣ доир гардид. Дар ин тадбир беш аз 3000 шаҳрвандони дар эҳтиёт қарордошта бо дарки масъулияти баланди ватандорӣ ширкат варзида, омодагии худро барои ҳифзи хоки муқаддаси Ватан бо ин амал бори дигар исбот намуданд. Чуноне мушоҳида карда шуд барои дар сатҳи баланд ташкил ва гузаронидани ин чорабинӣ тамоми шароиту имконият фароҳам оварда шуда, гурӯҳи табибон, нақлиёти ёрии таъҷилӣ, хадамоти оташнишонӣ ва дигар техникаву воситаҳо дар ҳолати хуби омодабош қарор доштанд. 

   Даҳҳо нафар кормандони ташкилоту муассисаҳо, сокинон, техникаву нақлиёти гуногуни хизматрасонӣ ба намоиш гузошта шуда, собитгари он буд, ки мардони шуҷои меҳандӯсти ноҳия ҳамеша омодаанд, ки амнияту суботи кишварро бо дарки баланди масъулият аз ватану ватандорӣ ҳимоя созанд. Дар ин чорабинӣ намояндаи Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон - палковник Қурбонзода Абдурашид, раиси ноҳия Холиқзода Рустам Ҳикматулло ва масъулини тамоми сохторҳои ноҳия ширкат доштанд. Зимни суханрониаш раиси ноҳия Холиқзода Рустам Ҳикматулло атрофи ҳолати омодабошӣ ва дигар паҳлӯҳои ташкили чунин як ҳамоишро шарҳ дода, иброз дошт, ки зери мафҳуми мудофиа системаи тадбирҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, ҳарбӣ, ҳуқуқӣ, экологӣ ва ғайра фаҳмида мешавад, ки ба таъмини мустақилият, якпорчагӣ ва дахлнопазирии ҳудуди ҷумҳурӣ, ҳимояи манфиатҳои давлат ва ҳаёти осоиштаи аҳолӣ равона карда шудааст.  

   Мудофиа яке аз вазифаҳои муҳимтарини давлат буда, кори тамоми халқ ба ҳисоб меравад. Мудофиа бо омодагии доимии Қувваҳои Мусаллаҳ, иқтисодиёт, ҳудуд ва аҳолии ҷумҳурӣ барои пешгирии таҳдиди ҳар гуна амалу хатарҳо пешбинӣ гардидааст. Дар идома ҳайати намояндагии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва роҳбарияти ноҳия аз намоиши техникаҳо боздид намуда, дар як маврид бо иштирокчиёни машқи омодабошии қувва ва захираҳои сафарбарӣ суҳбат оростанд. Дар чорабинӣ масъулин оид ба аҳамият ва муҳиммияти ташкил ва гузаронидани санҷиши ҳолати омодабошии қувва ва захираҳои сафарбарӣ андешаронӣ намуда, қайд доштанд, ки баргузории чорабинӣ, новобаста аз вазъи сиёсӣ, иқтисодиву иҷтимоӣ дар ҳолати омодабош будани шаҳрвандон ҳангоми мудофиаи ҳудудӣ арзёбӣ гашта, иштироки фаъолонаи сокинони касбу кори гуногун дар ин чорабинӣ, исботи он аст, ки мардони шуҷои ватан бо руҳияи шикастнопазир зери сиёсати муваффақонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сарфармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баҳри ҳифзи арзишҳои миллӣ, марзи кишвар, муқаддасоти миллӣ, таъмини амнияту суботи ҷомеаи соҳибистиқлоли Тоҷикистон содиқонаву садоқатмандона омодаанд. Ҳифзи Ватан, ҳимояи арзишҳои олии ватандорӣ аз ҳар фарди дилогоҳу хештаншинос рисолати бузурги фарзандиву садоқатмандиро тақозо менамояд.

                   

      Масъалаҳои ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, ба хусус маъюбон яке аз самтҳои муҳим ва афзалиятноки сиёсати пешгирифтаи Сарвари давлат ба шумор рафта, таҳти сарварии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мунтазам ҷиҳати дастгирии табақаҳои осебпазири аҳолӣ тадбирҳои судманд ва созанда анҷом дода мешаванд. Дар ин росто, рӯзи 3 апрели соли равон дар толори беморхонаи марказии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ бо иштироки муовини раиси ноҳия оид ба соҳаи иҷтимоӣ Сангализода Қумриниссо, сардори Раёсати ҳифзи иҷтимоии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ Қурбонзода Қудратулло, раиси Иттиҳодияи миллии маъюбон Асадулло Зикрихудоев, раиси Иттиҳодияи ношунавоёни Тоҷикистон Маннон Шарипов, намояндаи Ташкилоти ҷамъиятии нобиноёни Тоҷикистон Очилдиев Ҷамшед, сардори шӯъбаи меъморӣ ва сохтмон, бахши ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, шуъбаи хизматрасонии иҷтимоӣ дар хона, роҳбарони беморхона, шуъбаи маориф, ва дигар сохторҳои алоқаманд мизи мудаввар оид ба амалишавии «Нақшаи миллии амалҳо оид ба омодагии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои тасдиқ ва амалинамоии Конвенсия дар бораи ҳуқуқҳои маъюбон» баргузор гардид.

   Дар мизи мудаввар қайд гардид, ки шахсони дорои маъюбият бо дигар шаҳрвандон ҳуқуқи баробар доранд, ки ин ҳуқуқҳо аз Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар санадҳои ҳуқуқии байналмилалӣ сарчашма мегиранд. Ҳамзамон дар Тоҷикистон як қатор санадҳои меъёрии ҳуқуқии дахлдор таҳия ва қабул гардидаанд, ки тартиби амалишавии онҳоро муайян мекунанд. Чунончӣ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи иҷтимоии маъюбон» асосҳои ҳуқуқӣ, иқтисодӣ ва ташкилии ҳифзи иҷтимоии маъюбонро муайян намуда, ба онҳо имконияти баробари зиндагӣ ва ҳамгироӣ бо ҷомеаро фароҳам меорад. Бо вуҷуди ин Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайваста барои рушди низоми ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, бахусус маъюбон таъкид намуда, дар ҳар як паёми худ дар ин хусус дастуру супоришҳои мушаххас ироа менамоянд. Баромадкунандагон таъкид намуданд, ки асосҳои меъёрии ҳуқуқии ҳифзи иҷтимоии шаҳрвандони дорои маъюбият тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Кодекси тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи нафақаҳои суғуртавӣ ва давлатӣ», «Дар бораи ҳифзи иҷтимоии маъюбон», «Дар бораи хизматрасонии иҷтимоӣ», «Дар бораи собиқадорон» ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқии дахлдор дар ҷумҳурӣ як қатор барномаҳои давлатию соҳавӣ амалӣ карда мешаванд.

Навиди Балх

      Хамасола, вақте ки Соли нави мелодӣ фаро мерасад, бо наздик шудани ин санаи муборак мардумро бештару пештар эҳсоси шодиву нишот фаро мегирад. Онҳо кӯшиш менамоянд, то гирди арчаи солинавӣ, ки рамзи ҳамин ҷашнвора аст, ба ҳам омада, рақсанду шӯхиву бозӣ кунанд, яъне ҳамдигарро бо фаро расидани боз як соли дигар табрику таҳният гуфта, беҳтарин орзуҳои хешро таманно намоянд. Дар ин замина, бо мақсади андешидани чораҳои амалӣ ва пешгирӣ намудани ҳодисаҳои нохуши сӯхтор, пурзӯр намудани амнияти шаҳрвандон дар давраи таҷлили чорабиниҳои солинавӣ ҳафтаи сипаригардида кормандони Қисми 28-уми Хадамоти давлатии оташнишонии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ вобаста ба иҷрои фармоиши ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти рақами 224 б/3 аз 16.04.2015 чорабиниҳои профилактикию оташнишонӣ аз рӯйи номгӯи рамзи «Арча» дар ташкилоту муассисаҳои таълимию табобатӣ, мактаб-интернат, хонаҳои маъюбон, пиронсолон, тандурустӣ, муассисаҳои фарҳангию фароғатӣ, боғу майдонҳо ва ҷамоатҳои шаҳраку деҳоти ноҳия ташкил ва гузарониданд. Қайд гардид, ки дар баробари шодиву нишот баъзан ҳодисаҳои нохуше рух медиҳанд, ки боиси мушкилоту сарсонии шаҳрвандон мегардад. Чунин ҳодисаҳои нохуши сӯхтор бештар аз риоя нагардидани қоидаҳои бехатарӣ ва муносибати нодуруст бо воситаҳои барқӣ, инчунин таҷҳизотҳои дигар рух медиҳанд. Яъне риоя нашудани талаботи истифодаи таҷҳизоти оташбозӣ ва гулчароғҳо сабаби он мегардад, ки сӯхтор ба вуҷуд меояд ва аз он ҳам одамон зарар мебинанду ҳам ашёи атроф. Истифодаи ин гуна бозиҳо ва воситаҳои барқӣ ҳам қоидаҳои худро дорад, ки риоя кардани он ҳатмӣ ва муфид аст. Барои он ки дар чунин рӯзҳои хурсандӣ ҳодисаҳои нохӯш рух надиҳанд, бояд ҳар як фарди ҷумҳурӣ қоидаҳои бехатарӣ аз сӯхторро қатъиян риоя намояд. Арчаи солинавӣ дар ҷойҳои ҷамъиятӣ бояд дар ошёнаи якум ва ё дар саҳни ҳавлии назди бино гузошта шавад. Биное, ки дар он ҷо арча гузошта мешавад, бояд на кам аз ду дари баромад дошта бошад. Арчаро дар роҳрав ё даромадгоҳ гузоштан қатъиян манъ аст. Дар толори гузошташудаи арча дар ҷойи махсус бояд аз се то панҷ адад оташхомӯшкунакҳои коршоям ва палоси патдор нигоҳ дошта шавад. Шаҳрвандони гиромӣ, ҳамагон бояд кӯшиш ба харҷ диҳем, ки Соли навро бидуни сӯхтор истиқбол намоем. Кормандони Қисми 28-уми Хадамоти давлатии оташнишонии ноҳия пеш аз маросими иди арча фаъолияти хешро боз ҳам пурзӯр намуда, баҳри таъмини бехатарӣ аз сӯхтор дар иншооту муассисаҳо ва ҷойҳои ҷамъшавии одамон корҳои фаҳмондадиҳӣ мебаранд. Сатторзода Н.С., муҳандиси калони ҚМ 28-уми ХХДО-и ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ, майори хизмати дохила

            Ба Маркази саломатии деҳаи Саноати Ҷамоати деҳоти Золи Зари ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ таҷҳизотҳои тиббӣ, аз қабили кати муоинавӣ, тарозу барои калонсолон, тарозу барои вазни кӯдакон, яхдон барои нигоҳдории ваксина, кондитсионер, ҳоҷатхонаи тиббӣ, танометр, маҷмўи клизма, чопгар, ноутбук, печкаи барқӣ барои нест кардани партовҳои тиббӣ, автоклав ва ҳароратсанҷ дастрас карда шуд. Таҷҳизотҳои тиббии зикршуда аз ҷониби Бонки Осиёи – Рушд харидорӣ гардида, бо иштироки муовини раиси Кумитаи ҳолатҳои фавқулода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон генералмайор Исозода С.У., муовини раиси ноҳия Қурбонзода Қурбоналӣ ва намояндаи Бонки Осиёи-Рушд ба роҳбари Маркази саломатии деҳаи Саноат тақдим карда шуд. Таъмини таҷҳизотҳои тиббӣ барои мардуми деҳаи Саноат як дастовез дар арафаи Соли нави мелодӣ буда, ниёзи онҳоро ба беморхонаҳои ноҳиявӣ камтар менамояд.